Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu plików cookie w Twojej przeglądarce.

Przegląd Zachodni

Tematyka „Przeglądu Zachodniego” w 2019 r.

Redakcja kwartalnika „Przegląd Zachodni” zaprasza do składania artykułów, materiałów, przeglądów i komentarzy, recenzji oraz relacji przeznaczonych do publikacji w 2019 r., a także prosi o przekazywanie sugestii i propozycji dotyczących tematyki kolejnych numerów oraz informacji o planowanych tekstach.

http://www.iz.poznan.pl/publikacje/przeglad-zachodni/wydania

 

„Przegląd Zachodni” nr 1/2019

1919-2019: Niemcy europejskie czy globalne?

Traktat wersalski miał na zawsze wyeliminować zagrożenie ze strony Niemiec, które wybierając między umacnianiem swojej pozycji w Europie a Weltpolitik doprowadziły do wybuchu I wojny światowej. W sto lat od jej zakończenia aktualne pozostaje pytanie, czy Niemcy mogą stać się mocarstwem globalnym, czy też z uwagi na doświadczenie historyczne są skazane na samoograniczenie swoich ambicji do Europy.

Zjednoczone Niemcy coraz śmielej wychodzą poza europejskie ramy, uczestniczą w światowej rywalizacji w dziedzinie handlu, aktywniej bronią zbiorowego bezpieczeństwa. Działania te wywołują zaniepokojenie sojuszników, ale także samych Niemców. Towarzyszy mu refleksja nad przeszłością i wynikającymi z niej ograniczeniami dla niemieckiej polityki.

Momenty zwrotne przeszłości (1919, 1939, 1949, 1989) prowokują do refleksji nad konsekwencjami przełomów, pozwalają jaśniej dostrzec aktualne zmiany w niemieckiej polityce, a przede wszystkim społeczeństwie. Żywa dyskusja o kulturze (Multikulti versus Leitkultur) i integracji migrantów, spuścizna okresu NRD czy niegasnąca odpowiedzialność za pamięć o historii idą w parze ze zmianami generacyjnymi i cywilizacyjnymi powszechnej natury. Co zatem stanowi wyróżnik współczesnych Niemiec? Czy nasi zachodni sąsiedzi tworzą swoją nową Sonderweg na miarę XXI wieku?

Termin nadsyłania materiałów: koniec listopada 2018 r.

 

 

„Przegląd Zachodni” nr 2/2019

Jaka przyszłość rysuje się przed Unią Europejską?

Integracji europejskiej od początku towarzyszyło ścieranie się koncepcji Europy ponadnarodowej i Europy ojczyzn. Mimo różnic, w obu ujęciach gwarancją bezpieczeństwa Europy i światowego pokoju była ścisła współpraca, co odzwierciedlają dotychczasowe rozwiązania instytucjonalne i systemowe.

Od pewnego czasu jesteśmy jednak świadkami wzrostu nastrojów antyeuropejskich. Sprzyja temu rosnąca fala populizmu na świecie, kryzys migracyjny czy brexit. Jak znaczącą siłę stanowią przeciwnicy Unii Europejskiej, wywodzący się z różnych państw członkowskich? Jakie są ich rzeczywiste cele, czy przyświeca im jakaś wizja Europy? Czy należy się liczyć z powstaniem ponadnarodowego sojuszu przeciwników współpracy europejskiej? Czy narodowe egoizmy stanowią realne zagrożenie dla integracji? Czy wybory do Parlamentu Europejskiego przyniosą zasadnicze zmiany i wyraźny sukces siłom antyeuropejskim? Jakie zmiany następują w wiedzy i świadomości elektoratu europejskiego? Czy wśród sceptyków i kontestatorów kiełkują nowe wizje Europy? Jakie propozycje dla UE mają tradycyjni protagoniści integracji – Francja i Niemcy i czy są one podzielane przez inne państwa członkowskie?

Analizę wyłaniających się koncepcji ładu europejskiego warto połączyć z dyskusją o fundamentalnych pojęciach: suwerenności, interesie narodowym, państwie narodowym, istocie integracji, federacji czy Europie ojczyzn.

Termin nadsyłania materiałów: koniec stycznia 2019 r.

„Przegląd Zachodni” nr 3/2019

Współczesne niemcoznawstwo i badania Ziem Zachodnich. 75 lat Instytutu Zachodniego

            Historyczny dorobek oraz obecne przeobrażenia środowiska akademickiego nasuwają pytanie o aktualny status i kondycję niemcoznawstwa w Polsce. Czy studia nad relacjami polsko-niemieckimi oraz dziejami i współczesnością Niemiec mają już za sobą czasy świetności, a dziś stanowią tylko wycinek szeroko pojmowanej europeistyki, czy jednak kraj zachodnich sąsiadów wyróżnia się i fascynuje kolejne generacje naukowców? Podobnie kwestie tożsamości oraz regionalizmów Ziem Zachodnich i Północnych, niegdyś główny przedmiot badań utworzonego przed 75 laty Instytutu Zachodniego, absorbują dziś badaczy i ośrodki naukowe oraz kulturalne i instytucje regionalne.

Zapraszamy do refleksji i dyskusji historyków, autorów wspomnień, naukowców i analityków wielu dyscyplin, reprezentantów instytucji regionalnych oraz lokalnych liderów. Jaki zmiany zaszły w niemcoznawstwie i badaniach Ziem Zachodnich w ostatnich dekadach? Jaka jest metodologia oraz nowe pytania badawcze, z jakim odzewem i zainteresowaniem spotykają się one wśród obecnych mieszkańców Ziem Odzyskanych? Jakie miejsce zajmują w dydaktyce historii? Czym jest niemieckie dziedzictwo kulturowe oraz przeszłość tych terenów dla młodego pokolenia? Jak zmiany w relacjach polsko-niemieckich i Europie ostatnich dekad są widziane z perspektywy małej ojczyzny?

Trwałe związki utworzonego w 1945 r. Instytutu Zachodniego z Poznaniem i Wielkopolską zachęcają, by powrócić do tematyki miasta i regionu, których przeszłość i tradycje determinują profil zainteresowań badawczych placówki. Szczególne w tym roku miejsce należne jest stuleciu Powstania Wielkopolskiego.

Termin nadsyłania materiałów: koniec kwietnia 2019 r.

 

 

„Przegląd Zachodni” nr 4/2019

Bieda w czasach przesytu

Bieda i niedostatek od zarania towarzyszą ludzkości, obecnie zwraca jednak uwagę coraz bardziej złożony charakter tych zjawisk. Występują już nie tylko w krajach tradycyjnie uważanych za bardzo biedne, ale także w krajach bogatych; według oficjalnych danych we Francji 9 mln ludzi żyje poniżej progu ubóstwa. Oznacza to pozbawienie dostępu do informacji, usług, nowoczesnej edukacji, pracy, realizacji praw, natomiast w krajach skrajnie biednych, często dotkniętych wojną, oznacza zagrożenie elementarnych warunków egzystencji, a nawet śmierć. Zatem czy możliwa jest uniwersalna definicja ubóstwa?

Współczesna bieda to nie tylko efekt wojen, niezrównoważonego rozwoju i podziału dóbr. Z pewnością bardziej dalekosiężne konsekwencje kryją się w niedostatkach kulturowych czy edukacyjnych. Paradoksy biedy są częścią wyzwań demograficznych mających źródła w takich zjawiskach, jak migracje czy starzenie się społeczeństw. Czy utopijne marzenia o sprawiedliwym świecie można przybliżyć decyzjami polityków i ekonomistów? Jakie są szanse powodzenia walki z niedostatkiem w świecie narastających egoizmów? Czy skuteczne okażą się środki „ubogie” – edukacja i samopomoc? Czy lepszym sposobem walki z niedostatkiem jest przekazywanie środków finansowych potrzebującym, czy raczej finansowanie szkół, żłobków, tanich obiadów jak to zaproponował ostatnio Emmanuel Macron? Czy (względnie) syta Europa może być zapleczem idei i programów dla dotkniętego skrajnościami biedy i bogactwa świata?

Do współtworzenia tego wydania czasopisma zapraszamy badaczy i analityków wielu dyscyplin, dostrzegających wspomnianą względność i paradoksy szczególnie w wymiarze europejskim, widzianym na tle globalnym.

Termin nadsyłania materiałów: koniec lipca 2019 r.

Instytut Zachodni w Poznaniu

ul. Mostowa 27 A
61-854 Poznań
NIP: 783-17-38-640